In een sector waar de uitdagingen zich opstapelen en de verwachtingen almaar toenemen, ontstaat gelukkig ook ruimte voor herbronning, voor vernieuwing die vertrekt vanuit menselijke waarden. Het Tubbe-model, dat zijn wortels vindt in Scandinavië, biedt precies dat: een warme, inclusieve en toekomstgerichte benadering van ouderenzorg, waarin bewoners, medewerkers en families samen het leven vormgeven. In Vlaanderen groeit de beweging jaar na jaar, mede dankzij bevlogen mensen die het verschil maken. Eén van hen is Kirsten Fernandez-Suarez, directeur Wonen en Zorg in wzc Sint-Rafaël in Liedekerke én Tubbe-ambassadeur.
“In ons woonzorgcentrum streven we naar positieve verandering, met een heldere visie, een doordachte aanpak en oprechte betrokkenheid. We geloven in ‘wonen, leven en zorg’ die groeit vanuit verbinding: door samen te werken, naar elkaar te luisteren en beslissingen te nemen in dialoog met bewoners, familie en medewerkers,” vertelt ze. “Dat doe ik niet alleen, maar samen met vele partners die elk hun eigen bijdrage leveren. Het is juist die samenwerking die ons in staat stelt om op weg te gaan.”
Bewoners opnieuw regisseurs van hun leven
Binnen een Tubbe-huis is het de bedoeling dat niet de organisatie, maar de bewoners mee vorm geven aan het dagelijkse leven. Participatie is daarbij geen extraatje, maar een belangrijk uitgangspunt. In woonzorgcentrum Sint-Rafaël werken we daar elke dag bewust aan. Bewoners denken mee over de menu’s via onze werkgroep voeding in actie, nemen deel aan sollicitatiegesprekken, leggen mee de bouwstenen naar duurzaamheid, delen hun voorkeuren voor activiteiten en brengen ideeën aan die we actief meenemen en waar mogelijk samen tot leven brengen.
Het is een proces waarin we stap voor stap vooruitgang boeken, gedragen door enthousiasme en het vertrouwen dat er veel mogelijk is wanneer we wonen, leven en zorg écht SAMEN vormgeven. “Een bewoner vertelde me dat hij thuis altijd een moestuin had gehad. Hij vroeg of dat hier ook mogelijk was. Uiteraard. Niet lang daarna had hij samen met zijn zoon een perceeltje uitgekozen, zijn plantjes stonden al klaar. Zoiets lijkt klein, maar het is zo’n sterk signaal van vertrouwen en erkenning.”
Autonomie gaat verder dan praktische zaken: het gaat om gehoord worden, om betekenis ervaren. “Als iemand zegt dat hij graag wil gaan zwemmen, dan bekijken we hoe dat mogelijk is. Dat is niet alleen goed voor hun fysieke gezondheid, maar vooral voor hun zelfbeeld. Ze voelen: mijn wens doet ertoe.”
Medewerkers als mede-eigenaars: vertrouwen als motor
Wat we belangrijk vinden in onze aanpak, is dat we aandacht hebben voor zowel de bewoners als voor de medewerkers. Samen zetten we in op een manier van samenwerken die gebaseerd is op vertrouwen en ondersteuning. “We willen teamleden de ruimte geven om te groeien,” zegt ze. “Als je mensen aanmoedigt en betrekt, zie je vaak mooie dingen ontstaan.”
Medewerkers worden gezien als mede-eigenaars van het huis, als professionals die vanuit hun buikgevoel, ervaring en zorgethiek mee richting geven aan het dagelijks leven. Wanneer iemand initiatief neemt op basis van een bewonerswens – zoals een uitstapje, een aangepaste routine of een nieuw idee – wordt dat aangemoedigd. Zulke initiatieven dragen niet alleen bij aan warme, persoonsgerichte zorg, maar versterken ook het werkplezier en de onderlinge verbondenheid.
"In een sector waar personeelstekort structureel is, merken we dat medewerkers bij ons graag blijven. Ze voelen zich gewaardeerd en in staat om kwaliteit van wonen en zorg te bieden op een manier die voor hen betekenisvol is. Dat versterkt het teamgevoel en draagt bij aan een stabiele werkomgeving."
Samen met families: van randfiguur naar volwaardige partner
Tubbe kijkt verder dan de muren van het woonzorgcentrum en ziet familieleden en mantelzorgers als essentiële schakels in het netwerk rond de bewoner. Samen met het hele team wordt op vandaag een vernieuwend mantelzorgbeleid ontwikkeld, in nauwe samenwerking met familieleden, bewoners en studenten. Die gezamenlijke aanpak leverde waardevolle inzichten op en versterkte de band tussen alle betrokkenen.
Om daar concreet werk van te maken, werd het klassieke model van de formele familieraad vervangen door warme, kleinschalige familieavonden op elke woongemeenschap. Tijdens deze bijeenkomsten ontstaat ruimte voor echte gesprekken over wat er leeft. Families bepalen mee de agenda en brengen zelf thema’s aan. Dat zorgt voor ademruimte, versterkt de nabijheid en helpt om samen te zoeken naar wat werkt in het dagelijks leven. Deze nauwe samenwerking met families versterkt niet alleen het netwerk rond de bewoners, maar verhoogt ook het vertrouwen in de organisatie. “We willen geen eiland zijn, maar een plek waar leven gedeeld wordt.”
Ambassadeur met impact: inspireren, begeleiden en verbinden
Als ambassadeur neemt Kirsten een sleutelrol op in de bredere verspreiding van deze visie. Ze is één van tien ambassadeurs in Vlaanderen. Ze ondersteunt twee menti-huizen die zelf stappen zetten richting een Tubbe-aanpak. Daarbij denkt ze mee over hoe je zo’n visie concreet maakt, waar je best begint en wie je intern kan betrekken om samen vooruit te gaan. “Het is fijn om samen te zoeken naar wat werkt in hun context,” zegt ze.
Daarnaast helpt ze ook mee aan het luik rond politieke bewustmaking binnen het project. Parlementsleden worden uitgenodigd voor werkbezoeken in Tubbe-huizen, zodat ze niet alleen cijfers en rapporten zien, maar ook in gesprek gaan met bewoners en medewerkers. “Dat maakt het tastbaar. Vaak raakt het hen echt. En dat is belangrijk, want duurzame verandering begint bij betrokkenheid en begrip.”
Hoewel ze haar rol als ambassadeur met bescheidenheid opneemt, ziet Kirsten ook de waarde ervan. “Ik ben dankbaar dat ik anderen mag ondersteunen. Het is mooi om te zien hoe ideeën beginnen leven. Als één huis verandert, kan dat iets in beweging zetten – in de buurt, en wie weet, op termijn ook in het beleid.”
Een pad van groei, verbinding en hoop
Tubbe is geen strak omlijnd project, maar een inspirerende visie die groeit met elke stap die we samen zetten. Het is een proces dat tijd vraagt, maar tegelijk veel energie geeft. Door samen te leren, te experimenteren en voortdurend af te stemmen op wat écht belangrijk is, ontstaat er iets wezenlijk menselijks. Diezelfde houding neemt ze ook aan voor haar eigen leiderschap. Onder begeleiding van experten in gedeeld leiderschap blijft ze zichzelf uitdagen en groeien. De energie, passie en toewijding waarmee ze haar rol als Tubbe-ambassadeur invult, zijn ronduit inspirerend. Ze toont dat ouderenzorg niet per se vastzit in structuren of beperkingen, maar dat het net een plek kan zijn van leven, warmte en betekenis. “Als een bewoner tegen me zegt: ‘Ik ben hier zelfs beter af dan thuis,’ dan weet ik: we zijn op de goede weg. En dat geeft hoop – niet alleen voor vandaag, maar ook voor de toekomst van ouderenzorg in Vlaanderen.”
